|
بيمه هاي حمل و نقل كالا ـ باربري |
|
|
|
|
محققين معتقدند قديمي ترين نوع بيمه كه تا حدي با قواعد بيمه امروزي مشاهبت داشته بيمه حمل و نقلدريائي مي باشد كه در اواسط قرون وسطي در بين تجار ، مالكان كشتي و سرمايه داران و بانكدارن رايج بوده است بيمه حمل و نقل نيز همچون ساير پديده هاي اجتماعي سير تكاملي خود را در طول زمان سپري نموده تا به شكل امروزي در آمده و در اين شكل گيري مراجع و مؤسسات مختلفي نقش داشته كه مشهورترين آن مؤسسه بيمه گران لندن مي باشد و مؤسسه نامبرده شرايط و مقرراتي را تدوين نمود كه حاوي مسائل فني و حقوقي بيمه حمل و نقل بوده و در زمينه كشتي و كالا مبناي صدور بيمه نامه دربسياري از كشورهاي جهان از جمله كشور ما قرار گرفت . در بيمه حمل و نقل آخرين شرايط مربوط به سال 1983 ميلادي مي باشد كه به شرايط A،B،C معروف و به ترتيب جايگزين شرايط قديمي ALL RISKS A.W ، A.P.F شده است .
قبل از آنكه به خسارتهاي تحت پوشش و استثنائات در شرايط A،BوC پرداخته شود ، براي درك بيشتر بيمه حمل و نقل كالا به تعريف و تقسيم بندي آن اشاره خواهد شد .
بيمه حمل و نقل كالا بيمه اي است كه بموجب آن بيمه گر در مقابل حق بيمه اي كه از بيمه گزار دريافت مي كند متعهد ميشود چنانچه در جريان حمل كالا از نقطه اي «مبداء حمل» به نقطه ديگر «مقصد حمل كالا» ، درنتيجه وقوع خطرهاي موضوع بيمه ، كالا تلف شده و يا دچارخسارت شود ويا بيمه گزار هزينه هايي در رابطه با اين خطرات متحمل شود زيان وارده را جبران نمايد . علاوه بر آن در بعضي موارد زيان وارده به اشخاص ثالث نيز از طريق اين بيمه جبران مي شود .
طبقه بندي بيمه هاي باربري :
بيمه باربري را به سه طريق مي توان تقسيم بندي كرد :
الف ـ تقسيم بندي بر اساس طريقه حمل
بيمه باربري در اين نوع تقسيم بندي شامل انواع حمل و نقل زميني ، حمل و نقل دريائي و حمل و نقل هوائي مي باشد . البته در بعضي از حملها از دو يا سه روش حمل براي ارسال محموله ها استفاده مي نمايند كه به آنها حمل مركب مي گويند .
1ـ بيمه حمل و نقل دريائي :
اين نوع بيمه حمل و نقل يا باربري با دو روش عرضه مي گردد كه عبارتند : بيمه نامه با شرايط از بين رفتن تمامي كالا (TOTAL LOSS) و بيمه نامه با شرايط خسارت همگاني (GENERAL AVEREGE) .
بر اساس شرايط TOTAL LOSS (از بين رفتن تمامي كالا) بيمه گر زماني اقدام به جبران خسارت بيمه گزار مي كند كه تمامي كالا و محموله در جريان حمل و نقل دراثر آتشسوزي ، غرق شناور و يا حوادث دريائي در يك مرحله از بين رفته باشد . به همين دليل اگر بخش عمده كالا از بين رفته و صرفاً اندكي از آن باقي بماند . بيمه گر تعهدي درجبران خسارت كالا نخواهد داشت .
خسارت همگاني يا GENERAL AVEREG به خسارتي گفته مي شود كه ناخداي كشتي طبق اختياراتي كه به او تفويض شده است به منظور نجات كالا و كشتي و يا هر دوي آنها قسمتي از كالا و يا ابزار واردات و متعلقات كشتي را به دريا مي ريزد .
در اين حالت خسارات وارده نه تنها بر عهده صاحبان كالائي است كه كالايشان به دريا ريخته شده و يا مالك كشتي است ، بلكه خسارت بين كليه افرادي كه به نحوي در آن سفر دريائي ذينفع هستند ، تقسيم مي شود و هريك بايد به تناسب ارزش كالا و يا كشتي ، خود سهمي از خسارت را پرداخت نمايند مصاديق اين نوع خسارت عبارتست از خسارت مستقيم ـ تغذيه ـ ناشي از زيان همگاني .
ـ سهم هزينه ها و تعهدات ايجاد شده ناشي از خسارت همگاني .
ـ هزينه هاي نجات كالا .
ـ هزينه هاي خاص ، از قبيل هزينه هاي بارگيري ، تخليه ، انبارداري و حمل مجدد كالاي مورد بيمه از بندر پناه به مقصد .
ـ پرداخت خسارات جزء زيان اختصاصي بدون كسر فرانشيز .
ـ پرداخت خسارات خطرات اضافي ديگر از قبيل دزدي ، دله دزدي ، ريزش و سرخالي شدن مايعات ، له شدن ، شكست ، خم شدن ، خراش برداشتن ، لك شدن و خسارات ناشي از رطوبت ، حرارت و مجاورت با كالاي ديگر بو گرفتن و آلوده شدن .
بطور خلاصه مي توان نتيجه گرفت كه خسارت مستقيم همگاني شامل پرداخت هزينه ها و فدا كردن كالا به شرح زير خواهد بود .
ـ خساراتي كه به ماشين آلات و يا قطعات مكانيكي براي نجات عمومي و بر اثر فدا كردن به كشتي ايجاد شده باشد .
ـ سبك كردن كالاي رو و زير عرشه كشتي به منظور نجات كشتي و كالا .
ـ خسارات ناشي از كاربرد وسائل آتش نشاني از قبيل آب و پودر كف .
ـ تخليه و بارگيري كالاي مورد بيمه در بند پناه و يا درمواقعي كه كشتي به گل نشسته است .
ـ هزينه هائي كه براي شناور ساختن كشتي به گل نشسته صرف شده است .
ـ هزينه هائي كه براي ورود كشتي به بندر پناه براي انجام تعميرات مورد نياز پرداخت مي شود .
ـ هزينه هاي تخليه و بارگيري در بندر پناه .
ـ هزينه نجات :
هزينه هاي نجات هزينه هائي است كه به منظور نجات كشتي و محمولات آن از حادثه ، در حاليكه خطر و عواقب ناشي از آن منافع موجود در آن سفر دريائي را مورد تهديد قرارداده است به مصرف مي رسد و معمولاً به حساب زيان همگاني منظور خواهد شد چنانچه مالكين كشتي و يا صاحبان كالا از پرداخت هزينه هاي نجات ، معمولاً دادگاه و يا داوران منتخب با در نظر گرفتن دشواري عمليات نجات را تعيين مي كند .
عوامل زير از جمله مسائلي است كه در تعيين هزينه نجات نقش عمده و اساسي دارد .
ـ تعداد افرادي كه كار نجات را انجام داده اند .
ـ انرژي و مهارتهايي كه در نجات كشتي و كالا مورد استفاده قرار گرفته است .
ارزش دستگاه ها و تجهيزاتي كه براي نجات كشتي و كالاي آن مورد استفاده قرار گرفته و ميزان خطري كه اين دستگاه ها درمعرض آن قرار داشته است .
ـ ارزش كالاي نجات داده شده توسط گروه نجات ارزش كالا ، كشتي ، سوخت كرايه .
ـ ارزيابي خطري كه نجات دهندگان ، كالا و كشتي را از آن نجات داده اند .
2ـ بيمه حمل و نقل زميني :
صاحبان كالا براي حفظ سرمايه هاي خود بايد آنها را در زمان حمل و جابجائي درخشكي تحت پوشش بيمه باربري قراردهند بيمه حمل و نقل كالا در خشكي مكمل بيمه نامه حمل دريائي است كه معمولاً همان پوشش هاي خطرات متعددي را بدنبال دارد كه مهمترين آنها خسارات ناشي از حادثه وسيله نقليه «آتشسوزي ، سرقت ، تصادم و چپ كردن» و شكستگي ، زنگ زدگي ، سرقت و عدم تحويل كالا است كه بايد بر اثر حادثه وسيله نقليه بوجود آمده باشد ، معمولاً اعتبار بيمه نامه هاي حمل و نقل زميني از زمان تحويل كالاي مورد بيمه در مقصد مندرج در بيمه نامه خاتمه مي يابد .
در بيمه حمل و نقل زميني ، پوشش بيمه گر شامل موارد زير خواهد بود .
ـ در صورتي كه مورد بيمه «كالا» در اثر بروز حوادث مشمول بيمه آسيب ديده ونياز به تعمير و يا تعويض بعضي از قسمتهاي خسارت ديده را داشته باشد در اين حالت بيمه گر ملزم به پرداخت اينگونه هزينه ها مي باشد ، مشروط بر اينكه مجموع هزينه هاي انجام شده از سرمايه بيمه اي تجاوز ننمايد .
ـ كمبود كالا بيمه نيست ، مگر اينكه مستقيماً بر اثر حوادث مشمول بيمه ايجاد شده باشد .
ـ در صورتي كه كالا بصورت جفت و يا دست ، بيمه شده باشد ، مسئوليت بيمه گر بيش از قيمت قسمت خسارت ديده به تناسب مبلغ بيمه شده نخواهد بود .
ـ چنانچه كالاي مورد بيمه درجريان حمل آسيب ببيند و بخشي از آن شكسته شود ، بيمه گزار مي تواند قسمتهاي آسيب ديده را جدا كرده و قسمتهاي سالم را مورد استفاده قرار دهد و خسارت خود را به همان نسبت دريافت دارد .
در بيمه هاي حمل و نقل زميني خطرات زير تحت پوشش بيمه اي قرار ندارند و جزء استثنائات بيمه نامه مي باشد .
ـ ضبط وتوقيف كالائي كه معاملات آن قاچاق محسوب ميشود .
ـ خسارات ناشي از عيب ذاتي كالا ، مانند تبخير شدن ، موش خوردگي ، كرم زدگي ، اثرات سرما و گرما و عيب بسته بندي نامناسب .
ـ تأخير در تحويل و ارسال كالاي مورد بيمه و تغييرات نرخ ناشي از عوامل اقتصادي .
ـ خطرات بارگيري و تخليه كالائي كه هربسته و يا واحد آن بيشتر از دو تن وزن داشته باشد .
ـ خسارات لب بريدگي ، خراشيدگي و فرورفتگي .
ـ خسارات ناشي از اكسيداسيون ، رنگ پريدگي ، زنگ زدگي و رنگ خوردگي .
ـ خسارات مستقيم و غير مستقيم ناشي از اشعه راديو اكتيويته ، سوختهاي هسته اي و اشعه يون زا .
ـ خسارات ناشي از خطرات طبيعي از قبيل آتشفشان ، زلزله ، سيل ، طوفان و صاعقه .
ـ خسارات ناشي از حمل كالا دروسيله نقليه روباز .
3ـ بيمه حمل و نقل هوائي :
با گسترش ظرفيت بازار از طريق بيمه هاي گروهي و با توجه به پيشرفت سريع صنايع هواپيماسازي و بخصوص هوانوردي تجاري تلاشهاي گسترده ايي جهت بهبود و اصلاح بيمه نامه ها براي تأمين پوشش لازم جهت انواع گوناگون ريسكهاي مورد نياز دربازار بعمل آمده است .
در همين راستا گروه بيمه هوايي انگليس BIAG بيمه نامه جامعي براي پوشش بيمه بدنه ، مسئوليت حقوقي در قبال اشخاص ثالث و مسافران به بازار ارائه نموده است .
بيمه نامه فقدان مجوز LOSS OF LICENCE
اين بيمه نامه حمايت لازم را از خلبان و دريانورداني كه بر اثر لغو يا تعليق مجوزشان به دلايل بهداشتي دچار زيان مالي مي شود ، تأمين مي كند .
بيمه نامه مسئوليت درقبال توليدات اين بيمه نامه پوشش لازم را براي مسئوليت توليدكنندگان در قبال آسيب جسمي يا صدمه به اموال ، اشخاص ثالث درحوادث ناشي از اشكالات وعيوب توليد ارائه مي دهد .
انواع بيمه حمل و نقل:
بيمه حمل و نقل داخلي
بيمه حمل و نقل خارج از کشور
|
